Geçmişin İizlerinin Etkileri : Büyümek? Çocuk Kalmak ?

Duygu durum bozukluğu , kişinin duygusal durumunu ciddi şekilde ve uzun süreli etkileyen bir ruh sağlığı sorunudur. Bu durum aşırı üzüntü (depresyon), aşırı coşku (mani) veya her ikisinin birden yaşanması (bipolar bozukluk) gibi belirtilerle kendini gösterir. Depresyon ve mani, duygu durum bozukluklarının yaygın örnekleridir. Depresyonda yoğun üzüntü, boşluk ve umutsuzluk hissedilirken mani aşırı mutluluk, enerji ve heyecanla karakterizedir.

Duygu Durum Bozukluğu Neden Olur?

Duygu durum bozukluklarının kesin nedeni bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık, beyin kimyasındaki dengesizlikler, beyin yapısı ve işlevi, hormonal değişiklikler, çocukluk çağı travması, stres, kişilik özellikleri, olumsuz düşünce kalıpları, önemli yaşam olayları, sosyal izolasyon ve madde kullanımı gibi birçok faktörün etkisi olduğu düşünülmektedir. Duygu durum bozukluğu nedenleri şu şekilde sıralanabilir: 

Biyolojik faktörler

Psikolojik faktörler 

Çevresel faktörler

Biyolojik Faktörler 

Biyolojik faktörler, kişilik bozukluklarının gelişiminde önemli bir rol oynar. Ailede duygu durum bozukluğu öyküsü olan bireylerin bu rahatsızlıkları geliştirme riski daha yüksektir. Beyindeki serotonin, dopamin ve norepinefrin gibi nörotransmitterlerdeki dengesizlikler de duygu durum bozukluklarına katkıda bulunabilir. Ayrıca, beyin yapısındaki anormallikler veya belirli beyin bölgelerindeki hasarlar, duygu durum düzenlemesini olumsuz etkileyebilir. Hormonal dengesizlikler, özellikle tiroid hormonlarındaki bozukluklar, duygu durum bozukluklarına yol açabilir.

Psikolojik Faktörler

 Çocukluk çağı travmaları, özellikle erken yaşta yaşanan istismar, ihmal veya travmatik olaylar, duygu durum bozukluklarının gelişme riskini artırabilir. Yoğun ya da uzun süreli stres, bu bozuklukları tetikleyici bir faktör olabilir. Bazı kişilik özellikleri, özellikle mükemmeliyetçilik, düşük öz saygı veya bağımlılık eğilimleri, duygu durum bozukluklarına yatkınlığı artırır. Ayrıca, bireyin kendine yönelik eleştirel ve olumsuz düşünce kalıpları, depresyon gibi duygu durum bozukluklarının gelişimine katkıda bulunabilir. 

Çevresel Faktörler

 Önemli yaşam olayları, duygu durum bozukluklarının ortaya çıkmasında etkili olabilir. Sevdiklerini kaybetme, iş kaybı, boşanma veya ciddi hastalıklar gibi olaylar, bireyin duygusal dengesini bozabilir. Sosyal izolasyon, yani yalnızlık ve sosyal destek eksikliği, duygu durum bozuklukları riskini artıran bir diğer önemli faktördür. Ayrıca, alkol veya uyuşturucu kullanımı, bu bozuklukların gelişimine katkıda bulunabilir veya mevcut bozuklukları daha da kötüleştirebilir.

Duygu Durum Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?

Duygu durum bozuklukları, farklı şekillerde ve şiddette ortaya çıkabilir. En yaygın duygu durum bozukluğu çeşitleri şöyle sıralanabilir: 

• Majör depresif bozukluk 
• Bipolar bozukluk
• Distimik bozukluk (Kalıcı depresif bozukluk) 
• Siklotimik bozukluk Mevsimsel duygu durum bozukluğu 
• Premenstrüel duygu durum bozukluğu 
• Doğum snrası depresyon

Majör Depresif Bozukluk 

Majör depresif bozukluk kalıcı üzüntü, ilgisizlik, enerji kaybı ve umutsuzluk gibi belirtilerle kendini gösteren yaygın bir duygu durum bozukluğudur. Genellikle iki hafta veya daha uzun süren derin bir depresyon haliyle karakterizedir. Tedavi edilmediğinde iş, okul ve kişisel ilişkilerde ciddi sorunlara neden olabilir. 

Bipolar Bozukluk 

Bipolar bozukluk, kişinin aşırı yüksek (manik) ve aşırı düşük (depresif) ruh halleri arasında gidip geldiği bir duygu durum bozukluğudur. Manik ataklar sırasında, kişi aşırı enerjik, hızlı konuşan ve riskli davranışlarda bulunan bir hale bürünebilir. Depresif dönemlerde ise derin bir üzüntü ve enerji kaybı yaşanır.

Distimik Bozukluk (Kalıcı Depresif Bozukluk) 

Distimik bozukluk, uzun süreli (en az iki yıl) süren hafif ama kronik depresyon hali ile karakterizedir. Bu bozukluk, majör depresyona göre daha hafif olsa da, sürekli olarak düşük enerji, düşük özsaygı ve genel bir mutsuzluk hissi yaratır. 

Siklotimik Bozukluk 

Siklotimik bozukluk, bipolar bozukluğa benzer ancak daha hafif belirtiler ile seyreden ruhsal bir hastalıktır. Siklotimi yaşayan kişiler, hipomani (hafif manik dönemler) ve depresyon belirtileri arasında gidip gelirler. Belirtiler bipolar bozukluk kadar şiddetli olmasa da bu durum kişinin hayatını etkileyebilir. 

Mevsimsel Duygu Durum Bozukluğu 

Mevsimsel duygu durum bozukluğu, özellikle kış aylarında artan depresyon belirtileri ile ortaya çıkar. Güneş ışığının azalmasıyla ortaya çıkan bu durum, kişide enerji kaybı, uyku isteği ve genel bir depresif ruh hali yaratır. Mevsimsel depresyon, genellikle ilkbahar ve yaz aylarında düzelme eğilimindedir.

Premenstrüel Duygu Durum Bozukluğu

 Premenstrüel duygu durum bozukluğu, regl öncesi dönemde şiddetli duygusal ve fiziksel belirtilerle kendini gösteren bir tür depresyon çeşididir. Kadınlarda ruh hali dalgalanmaları, anksiyete, sinirlilik ve depresyon belirtileriyle birlikte görülebilir.

Doğum Sonrası Depresyon 

Doğumdan sonra annede görülen şiddetli depresyon belirtileridir. Yorgunluk, ilgi kaybı, anksiyete ve bebeğe bağlanma zorlukları gibi belirtilerle karakterizedir. Tedavi edilmediğinde, hem anne hem de bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebilir.  

Doğum Sonrası Depresyon